Bütüncül psikoterapi nedir

Merhaba sevgili danışan,

Öncelikle bu konuyu araştırmanız ve terapi yaklaşımlarını anlamaya çalışmanız, ruh sağlığınıza gösterdiğiniz özen açısından oldukça kıymetli. Sorularınızı tek tek yanıtlamak isterim.

Bütüncül psikoterapi, tek bir terapi ekolüne bağlı kalmak yerine, danışanın ihtiyaçlarına göre farklı terapi yaklaşımlarından yararlanmayı esas alan bir terapi anlayışıdır. Burada önemli olan nokta, terapistin farklı teknikleri rastgele bir araya getirmesi değil; danışanın yaşadığı güçlüğü değerlendirerek bilimsel temeli olan yöntemleri uygun şekilde kullanmasıdır.

Daha anlaşılır bir ifadeyle açıklamak gerekirse; bazı terapistler yalnızca Bilişsel Davranışçı Terapi, yalnızca Psikodinamik Terapi ya da yalnızca EMDR gibi belirli bir yaklaşımla çalışırlar. Bütüncül yaklaşımı benimseyen bir terapist ise, danışanın ihtiyacına göre Bilişsel Davranışçı Terapi, Psikodinamik Terapi, Duygu Odaklı Terapi, Gestalt, Varoluşçu Terapi gibi farklı yaklaşımların uygun tekniklerinden yararlanabilir.

Örneğin bir seansta, sizi zorlayan olumsuz düşünce kalıpları üzerinde çalışılırken, başka bir seansta çocukluk yaşantılarınızın bugünkü ilişkilerinizi nasıl etkilediği ele alınabilir. Gerektiğinde duygu düzenleme becerileri, farkındalık çalışmaları, bedensel farkındalık egzersizleri veya ilişki örüntüleriniz üzerinde de durulabilir. Yani amaç, kişiyi yalnızca yaşadığı belirti üzerinden değil; düşünceleri, duyguları, davranışları, yaşam öyküsü ve içinde bulunduğu koşullarla birlikte bir bütün olarak değerlendirmektir.

"Bütüncül psikoterapi için psikoloğa mı yoksa psikiyatriste mi gitmeliyim?" sorunuza gelirsek; eğer öncelikli beklentiniz psikoterapi almak, kendinizi daha iyi tanımak, yaşadığınız güçlüklerin nedenlerini anlamak ve bunlar üzerinde çalışmaksa, bu alanda çalışan bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Psikiyatristler ise tıp fakültesi mezunu hekimlerdir ve gerekli gördüklerinde ilaç tedavisi düzenleyebilirler. Bazı psikiyatristler aynı zamanda psikoterapi eğitimi alarak terapi de yürütmektedir. Hangi uzmanın daha uygun olacağı, yaşanan sorunun niteliğine göre değişebilir. Bazı durumlarda psikoterapi tek başına yeterli olurken, bazı durumlarda psikoterapi ve psikiyatrik değerlendirme birlikte önerilebilir.

Hangi sorunlarda bütüncül psikoterapi tercih edilebilir diye soracak olursanız; kaygı sorunları, depresyon, özgüven problemleri, ilişki sorunları, travmatik yaşantılar, çocukluk deneyimlerinin bugünkü yaşam üzerindeki etkileri, duygu düzenleme güçlükleri, yas süreci, stres, yaşam krizleri ve kişinin kendini tanıma süreci gibi pek çok konuda kullanılabilir. Burada önemli olan, terapistin hangi yaklaşımı kullandığından çok, yaşadığınız soruna uygun bir değerlendirme yapabilmesi ve bunu bilimsel temellere dayandırabilmesidir.

Özgüven konusuna özellikle değinmek isterim. Evet, bütüncül psikoterapi özgüven sorunları üzerinde çalışabilir. Ancak özgüven eksikliği çoğu zaman tek başına ortaya çıkan bir durum değildir. Bazen çocuklukta alınan eleştirel mesajlar, bazen yaşanan travmalar, reddedilme deneyimleri, ilişkiler ya da kişinin kendisiyle ilgili geliştirdiği olumsuz inançlar özgüveni etkileyebilir. Bu nedenle burada özgüven eksikliği gibi görünen durumun altında ne gibi durumların yer aldığı da oldukça önemlidir.

Bu nedenle terapi sürecinde yalnızca "özgüveninizi artırmaya" odaklanılmaz. Bunun yerine, "Ben yetersizim.", "Ben sevilmeye layık değilim.", "Hata yaparsam değerimi kaybederim." gibi temel inançların nasıl oluştuğu, bugün hayatınızı nasıl etkilediği ve bunların yerine daha gerçekçi ve şefkatli bir bakış açısının nasıl geliştirilebileceği üzerinde çalışılır. Aynı zamanda kişinin güçlü yönlerini fark etmesi, sınır koyabilmesi, kendini daha sağlıklı ifade edebilmesi ve yeni deneyimler kazanması da terapi sürecinin önemli parçalarıdır.

Son olarak şunu söylemek isterim ki; terapiyi etkili kılan yalnızca kullanılan yaklaşım değildir. Terapistin aldığı eğitim, deneyimi, sizinle kurduğu terapötik ilişki ve sizin ihtiyaçlarınıza uygun bir yol haritası oluşturabilmesi de en az terapi ekolü kadar önemlidir.

Tekrardan danışmak istediğiniz bir konu olursa her zaman ulaşabilirsiniz.

Sevgiyle Kalın

Psikolog Ecem Bakıner