Sevmediğim sesler geldiğinde ne yapmam gerek

Merhaba sevgili danışan, anlattıklarınızı dikkatlice okudum. Özellikle bazı sesleri duyduğunuz anda öfkenin çok hızlı yükselmesi ve bunu dışarı belli etmemek için kendinizi tutmanız oldukça yorucu görünüyor.

Öncelikle tarif ettiğiniz durum misofoniye oldukça benziyor. Yani bazı seslerin kişide normalden çok daha yoğun bir öfke, huzursuzluk veya tiksinme tepkisi oluşturmasıdır. 

Sizde dikkatimi çeken bir diğer nokta, sesin bir süre sonra kişiye dönüşmesi. O anda “Bu insandan nefret ediyorum.” diye düşünmeniz mümkün. Aslında burada sesin oluşturduğu yoğun tepki çok kısa sürede kişiye yöneliyor olabilir. Ses kesildiğinde bile öfkenin devam etmesi de bu nedenle mümkün; bedeniniz bir alarm halinde ve tetikte olduğu için o yoğun uyarılmadan hemen çıkamayabiliyor. 

Böyle bir durumda kendinizi zorlayarak sakin kalmaya çalışmak yerine önce yükselen tepkiyi fark etmenizi istiyorum. Bedensel tepkilerin aşamalarını fark etmek durum içerisindeki tepkilerinizi daha anlamlandırmanızı sağlayacaktır. Örneğin çenenizi sıkıyor musunuz, omuzlarınız geriliyor mu, ellerinizi kasıyor musunuz? Bunu fark ettiğiniz anda bedeni bilinçli olarak gevşetmeye çalışın. Bunun için size bir gevşeme egzersizi de öneriyor olacağım.

Tepki çok yükseldiyse kısa süreliğine ortamdan uzaklaşmanız da uygun olabilir. Kulaklık takmak, başka bir odaya geçmek, biraz yürümek veya yüzünüzü yıkamak gibi basit bir mola verebilirsiniz. Buradaki amaç kaçmak değil, tepkinin kontrolden çıkmasını engellemek. Aynı zamanda dikkatinizi sadece sese vermemeye çalışın. Ayağınızın yere temasına, bulunduğunuz ortama ve nefesinize dikkat etmek, o anda yaşadığınız yoğunluğu biraz azaltabilir. Bunu daha sonra birlikte ayrıntılı şekilde ele alabiliriz. Hangi seslerin sizi tetiklediğine, tepkinin nasıl başladığına, bedeninizde neler olduğuna ve o sırada aklınızdan neler geçtiğine bakabiliriz. Sonrasında duygu düzenleme ve gevşeme çalışmalarının yanında, uygun gördüğümüz durumlarda EMDR ile de çalışabiliriz. Özellikle bu tepkilerin altında geçmişten gelen belirli yaşantılar veya öğrenilmiş bağlantılar varsa EMDR burada anlamlı olabilir. Geçmiş öğrenmeler ve deneyimler şu anda yaşanan belirtileri de şekillendirmektedir.

Saçınızı çekme ve elinizi ısırma noktasına gelmeniz ise ayrıca üzerinde durmamız gereken bir konu. Böyle bir anda önceliğimiz kendinize zarar vermeden o yoğunluğu düşürmek olacak.

Şimdilik sizden beklediğim, böyle bir tetiklenme geldiğinde kendinize kızmak yerine önce fark etmek: “Şu an çok yoğun bir tepki yaşıyorum. Önce bedenimi sakinleştirmem gerekiyor.”

Bu tepki yönetilemeyecek kadar yükselir ve kendinize zarar vermekten endişe etmeye başlarsanız, o anda yalnız kalmayın ve acil profesyonel destek alın. 

Sevgilerimle 

Uzm. Psk. Gizem YILDIRIM